امر اجتماعی چیست؟ با نگاهی به بحران های اجتماعی و گسست در امر اجتماعی/ محمد امین قانعی راد

دسته بندی

Course , Study

درسگفتارهای زمستان ۱۳۹۵ موسسه “پرسش”
امر اجتماعی چیست؟
با نگاهی به بحران های اجتماعی و گسست در امر اجتماعی
محمد امین قانعی راد
شنبه ۲ بهمن ماه ۱۳۹۵ ساعت ۱۷.۳۰
۸۸۸۲۲۰۱۰-۸۸۸۳۷۶۴۷

نوشته دکتر محمد امین قانعی راد در رابطه با درسگفتار «امر اجتماعی چیست؟»

اگاهی از «امر اجتماعی» و تلاش برای ساخت و گسترش آن از پیامدهای بحران دموکراسی در قرن نوزدهم اروپا و به طور خاص فرانسه می باشد. امر اجتماعی به طور همزمان هم یک واقعیت و هم یک آرمان است و به این دلیل می توان آن را «واقعیت-آرمان» نامید. در این درسگفتار به فرایندهای شکل گیری امر اجتماعی و مفهوم پردازی آن به طور خاص در جامعه شناسی فرانسوی و با پیشگامی دورکیم پرداخته می شود. بدین ترتیب پیوند جامعه شناسی با آرمان جمهوری خواهی و به ویژه به عنوان راهبردی در برابر بحران دموکراسی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.مفهوم امر اجتماعی در عین حال درک جدید حقوقی را تحت تاثیر خود قرار داد و مفاهیم سنتی حقوق را با چالش مواجه ساخت و مفاهیم جدیدی از جمله مسئولیت جمعی و حقوق اجتماعی را مطرح ساخت.امر اجتماعی یک راهبرد برای کنترل گرایش های ناهمگرا در جامعه است و در عین حال اهمیت مبارزات گفتمانی برای بازتولید و تولید امر اجتماعی را به رسمیت می شناسد.در دریافت دورکیمی، مفهوم امر اجتماعی با مفهوم همبستگی در ارتباط قرار دارد ولی این مفهوم به تدریج از رویکرد ساده و دو قطبی همبستگی و تضاد فاصله می گیرد و مفهوم آگونیسم این دو را در پیوند درونی با همدیگر مورد ارزیابی قرار می دهد. مفهوم امر اجتماعی با تحولات اخیر در درک و فهم آن با کنش روشنفکری نیز نسبتی دارد. روشنفکران در فضای گسترۀ همگانی باید از مفهوم امر اجتماعی به عنون واقعیت –آرمان کثرت گرایانه و در عین حال دارای همگرایی جمعی دفاع کنند و شرایط لازم برای درک و رعایت حدود آن در جامعه را فراهم سازند.بدین ترتیب مفهوم امر اجتماعی از شرایط شکل گیری اولیه تا نقش روشنفکرمتآخر در باز مفهومی سازی و ترویج آن در فضای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جامعه به شرح زیر مورد توجه قرار می گیرد:
-جلسۀاول: امر اجتماعی ،آرمان جمهوریخواهی و بحران دموکراسی در شرایط پساانقلابی فرانسه
– جلسۀ دوم: تولید مفاهیم جدید حقوقی متاثر از دریافت امر اجتماعی
جلسۀ سوم: امر اجتماعی و مبارزه های گفتمانی و سیاسی
جلسۀ چهارم: امر اجتماعی ،فرایندهای مذاکره و روشنفکر ارتباطی در شرایط جامعۀ ایران