فروریزش سرمایه­ : وظایف چپ رادیکال/ کمال اطهاری

دسته بندی


درسگفتارهای بهار ۱۳۹۸ موسسه «پرسش»

فروریزش سرمایه­ : وظایف چپ رادیکال

کمال اطهاری

شروع دوره: یکشنبه ۸ اردیبهشت ماه ساعت ۱۷

۸۸۸۲۲۰۱۰-۸۸۸۳۷۶۴۷

نوشته کمال اطهاری درباره درسگفتار فرورریزش سرمایه: وظایف چپ رادیکال

چالش امروز چپ رادیکال جستجو و تلاش برای جایگزین است. ما باید از تخته بند این الگوی جهانی‌شدن به درآییم. باید این شیوه جهانی شدن را دگرگون سازیم. نباید درباره این جهانی شدن توهمی داشت. این جهانی شدن برای بسیاری از کشورهای پیرامونی به معنای غارت منابع ملیِ نفت، گاز، مواد معدنی است. برای اندکی شامل بهره گیری از مزیت نیروی کار ارزان ما، انتقال ارزش تولید شده در کشورهای ما در جهت منافع رانت انحصاری نظام امپریالیستی می شود. سرمایه‌داری انحصاری فراگیرشده، بطور وسیعی ارزش تولیدی توسط فعالیتهای انسان را در شکل رانت امپریالیستی می بلعد در این جهانی شدن، کشورهای پیرامونی به پیمانکاری جزء برای کشورهای مرکزی امپریالیستی تبدیل شده و در داخل کشورهای مرکزی نیز بر ابعاد نابرابری ‌افزوده می‌گردد. اینها چالش‌های پیش روی چپ رادیکال است.

دو دهه از اعلان پایان تاریخ توسط سرمایه‌داری جهانی شده نگذشته بود که فروریزشش با بحران جهانی 2007 آغاز گشت. فروریزش به معنای فروپاشی نیست، بلکه فرسایش و تکه تکه جدا شدن بنایی ساخته شده است. سرمایه‌داری دچار بحران ساختاری بزرگی گشته و واکنش‌های اجتماعی و سیاسی درون و بیرون آن را در بر گرفته است. در نتیجه شیوه  انتظام آن باید تغییر یابد و تنها تغیرات ساختاری کوچک کافی نیست. این به معنای رسیدن به فروریزش است. اما سرمایه داری در آرامش منتظر مرگش نخواهد ماند. بلکه برای حفظ برتری امپریالیستی مراکز خود، همان طورکه در لشگرکشی‌های گذشته و راه‌اندازی تروریسم داعشی دیدیم و اکنون با دولت کنونی ایالات متحده و مؤتلفین‌اش در خاورمیانه می‌بینیم، وحشیانه‌تر عمل خواهد کرد.

اما جهان نو چگونه جایگزین خواهد شد؟ آیا سرمایه­داری بار دیگر از بحران توانمندتر بیرون خواهد آمد؟ یا با  جهانی چند قطبی شده، آرایشی نوین بخود خواهد گرفت؟ یا با جهانی به راستی چند مرکزی با بدیل­های گوناگون دموکراتیک مردمی روبرو خواهیم گشت، که اکنون برآمدنشان مواجه با تدابیر سرسختانه سرمایه­داری برای بازسازی خود است؟ تحقق هرکدام از این گزینه‌ها به میزان توان و کوشش آگاهانه روشنفکران، کارگران و خلق‌های جهان وابسته است. روشن نمودن مسیر و ماهیت بحران ساختاری جاری سرمایه‌داری، راه را برای چپ رادیکال خواهد گشود تا الگوی جایگزین جهانی‌شدن را بیابد و از این طریق کنش‌یارِ اصلی نیروهای دگرگو‌ن‌سازِ تاریخ گردد.

در این درس‌گفتار با بررسی و مقایسه نظریات سمیر امین، با دستاوردهای نظریه انتظام می‌کوشیم پاسخ  این پرسش‌ها بیابیم.