هنر معاصر چيست؟/ مجید اخگر

دسته بندی

Autumn Courses 2014 , Bachelor , Course , Study

درسگفتارهای تابستان 1398 موسسه “پرسش”

هنر معاصر چیست؟
(هنر در دوران جهانی‌شدن، سرمایه‌داریِ بین‌المللی، و گردشِ تصاویر، داده‌ها، و فرهنگ‌ها)

مجید اخگر

شروع دوره: چهارشنبه 26 تیرماه ساعت 17

88822010-88837647

«هنر معاصر» و مفهوم «معاصر بودن» (معاصریّت) جزو پرکاربردترین و در عین حال مبهم‌ترین اصطلاح‌های سال‌های اخیر در قلمرو هنر است. صفت معاصر که پیش‌تر صرفاً حاکی از رابطه‌ی همزمانیِ دو یا چند پدیده، چهره، یا اثر مختلف بود و به این ترتیب معنایی نسبی و خنثا داشت (معاصر با چه چیزی؟ هم‌زمان با چه دوره‌ای؟)، در سال‌های اخیر صرفاً برای اشاره به هنر دوره‌ی اخیر یا «معاصر با ما» به کار نمی‌رود. حالا اصطلاح «هنر معاصر» محتوای کم‌و‌بیش مشخصی دارد و به شکل یا اشکال خاصی از تولید هنری در طول دو سه دهه‌ی اخیر در دنیا اشاره دارد، بدون آن‌که تعریف،  ‌نام‌گذاری، و روشن ساختن مصداق‌ها و ویژگی‌های آن حتی برای بسیاری از اهالی جامعه‌ی هنری کار چندان راحتی باشد.

در این چهار جلسه، می‌کوشیم به درکی نظری و انتقادی از این مفهوم دست پیدا کنیم، به نحوی که از سطح یک مصرف‌کننده، ناظر، و احیاناً ستایشگرِ صرفِ هنر سال‌های اخیر در چشم‌گیرترین مراکز و نمایشگاه‌های هنر جهان فراتر رویم و در جهت فهم انتقادیِ آن به عنوان پدیده‌ای متمایز و منحصربه‌فرد گام برداریم.

ما از خاستگاه‌های هنر معاصر در تحولات فرهنگی، آکادمیک، و هنریِ دهه‌های 1950 و 1960 میلادی آغاز می‌کنیم، به تاریخ 1989 ــ سال «پایان تاریخ»، «پایان ایدئولوژی»، و دیگر پایان‌ها ــ که عموماً به عنوان نقطه‌ی شروع رسمی هنر معاصر نام برده می‌شود می‌رسیم، و سپس برخی ویژگی‌ها، چهره‌ها، و نهادهای هنر معاصر را مورد بحث قرار می‌دهیم: از شکل‌گیری نمایشگاه‌های بین‌المللیِ مضمون محور و بی‌ینال‌های بین‌المللی (که به طور متوسط هر ده روز یکی از آن‌ها را پشت سر می‌گذاریم) گرفته، تا نقش چهره‌ی تازه‌ای چون کیوریتور، تا نظریه‌ها و گفتمان‌های مشروعیت‌بخشِ شیوه‌های رایجِ تولید، عرضه، و دریافتِ هنر معاصر.