ثبت نام درسگفتار برنده‌ی جدالِ مدرنیسم و رآلیسم: نظریه‌ی مارکسیستیِ رمان از لوکاچ تا جیمسن / شهریار وقفی‌پور

ثبت نام درسگفتار برنده‌ی جدالِ مدرنیسم و رآلیسم: نظریه‌ی مارکسیستیِ رمان از لوکاچ تا جیمسن / شهریار وقفی‌پور

1,000,000 ریال

توضیحات

درسگفتارهای تابستان 1397 موسسه “پرسش”

برنده‌ی جدالِ مدرنیسم و رآلیسم

نظریه‌ی مارکسیستیِ رمان از لوکاچ تا جیمسن

شهریار وقفی‌پور

شروع دوره:سه شنبه 9 مرداد ماه ساعت 17:30
88822010-88837647

طرح درس:

در قرنِ بیستم، ژانرِ رمان به نوعی ژانرِ ادبی/هنریِ ممتاز برای فلسفه و نظریه‌ی ادبی بوده است؛ در واقع نیز رمان را می‌توان تنها شکلِ هنریِ حقیقتاً مدرن شمرد: به لحاظِ تاریخی، پیدایشِ رمان تقریباً با آغازِ دورانِ مدرن هم‌زمان بوده است؛ به لحاظِ خصوصیاتِ زیباشناختی، خودانعکاسی و تأمل در نفس که از نظرِ هگل ویژگیِ هنرِ مدرن است، وجه مشخصه‌ی فرمالِ رمان دانسته می‌شود؛ به لحاظِ جامعه‌شناختی، رمان به بهترین صورت، وجه تولیدِ غالبِ زمانه‌ی خود را باز می‌نماید و قس‌علی‌هذا. از طرفِ دیگر، نظریه‌پردازی و تأمل در رمان، چه به شکلِ ایجابی و چه به صورتِ منفی، حدود و ثغورِ نظریاتِ ادبی را نیز صورت‌بندی می‌کند. از همین رو، پرداختن به نظریه‌ی رمان می‌تواند بافت و زمینه‌ی بارآوری را برای مواجهه با هم نظریه و هم ادبیات فراهم آورد. در این‌جا، راهی که از شمارِ متنوعی از راه‌ها و رویکردهای ممکن برگزیده شده است، بازخوانیِ تاریخِ نظریه‌ی رمان در سنتِ مارکسیستی، به مددِ چهره‌هایی چون گئورگ لوکاچ، تئودور آدورنو و فردریک جیمسن است و این که چگونه مفهوم و موجودیتِ رمان، به گرهگاهی نظری برای پرداختن به مسائلی چون دیالکتیکِ جزء و کل، مدرنیته، تاریخ و امر سیاسی تبدیل می‌شود که می‌توان بحث فوق را به شکلی کلی، چنین بیان کرد:

نظریه‌ی رمانِ لوکاچ و پیوندش با زیباشناسیِ کانتی-هگلی از منظرِ مسأله‌ی فرم‌دهی و از دست شدنِ وحدتِ ارگانیکِ جهانِ پیشامدرن؛
لوکاچِ متأخر و مسأله‌ی آگاهی طبقاتی و تقابلِ رآلیسم قرنِ نوزدهمی و مدرنیسمِ قرنِ بیستمی؛
زیباشناسیِ منفیِ آدورنو در دفاع از مدرنیسم و مفهومِ ایده‌ئولوژی نزدِ آلتوسر و نظریه‌ی ادبیِ آلتوسری؛
پروژه‌ی قرائت و تفسیرِ جیمسن از رهگذرِ تعاملِ مارکسیسم و پساساختارگرایی و مفاهیمِ «موضع‌یابیِ شناختی» و «ناخودآگاهِ سیاسی».